Revalidatie thuis bij Niet-Aangeboren Hersenaandoeningen (NAH)

Hersenbeschadiging komt veel voor. Veel mensen met een hersenbeschadiging (door een beroerte of trauma) of andere neurologische aandoeningen (bijvoorbeeld Parkinson of MS) wonen gewoon thuis.

Sommigen gaan bijvoorbeeld na een kleine beroerte of een trauma direct weer naar hun eigen huis. Bijvoorbeeld als er geen duidelijke neurologische verschijnselen zijn, is er alleen een korte opname voor diagnose. Ook komen veel mensen met een hersenbeschadiging na ontslag uit het ziekenhuis of na een (poli)klinische revalidatieperiode weer thuis (“uitgerevalideerd”). Tenslotte zijn er ook mensen, die om bepaalde redenen, ondanks duidelijke neurologische of cognitieve stoornissen, toch liever niet opgenomen willen worden.

“Weer thuis zijn” wil dus niet zeggen dat er geen problemen zijn. Veel patiënten zeggen zelfs dat de problemen pas echt beginnen, wanneer ze weer thuis en ze proberen hun leven te hervatten (werk, gezin, hobby). Dit heeft te maken met het feit dat het “werkelijke” leven vele malen complexer is dan de therapie- en oefensituaties in de instelling. Het “lopen” is – puur technisch gezien – hersteld, maar kan de patiënt ook “genieten van wandelen” of “de hond uitlaten”? De patiënt is weer ADL-zelfstandig, maar het leven is veel meer dan ADL. De patiënt wil weer autorijden, naar de voetbalclub gaan of op de computer werken, maar is dat wel geoefend?

Gedrag en persoonlijkheid kunnen veranderd zijn; het is de vraag hoe dat valt in het gezin of op het werk. Een geslaagde therapie wil dus niet zeggen dat er geen problemen meer zijn. In de instelling komt het “echte” leven – het functioneren binnen de eigen omgeving – nauwelijks aan bod.

Het is goed om te beseffen dat in de instellingen slechts een beperkt deel van de revalidatie kan plaatsvinden. Veel zal daarom juist in deze eigen context moeten gebeuren. Er bestaat een tendens – en daar zijn ook sterke argumenten voor – om meer revalidatieactiviteiten thuis te laten plaatsvinden: neurorevalidatie in de eerste lijn.